Novellierung
Fachbegriff
Die Änderung eines bestehenden Gesetzes in einzelnen Teilen und die Arbeit, die das vorbereitet. Dabei werden bestimmte Textstellen ausgetauscht, eingefügt oder gestrichen.
Nach Wikipedia · mehr dazu (öffnet ein neues Fenster)
KI Kurzfassung mit KI aus der verlinkten Quelle erstellt, kann Fehler enthalten. · Fehler melden
In den Programmen
1.228 Forderungen aus 410 Programmen, in der Forderung oder im Wortlaut. Zum Aufklappen je Programm.
Bund
2025
CDU CSU SPD · Koalitionsvertrag 16
FW 2
SSW 2
CDU und CSU 1
Grüne 1
Linke 1
2021
SPD Grüne FDP · Koalitionsvertrag 9
Grüne 6
Linke 1
SSW 1
2018
CDU CSU SPD · Koalitionsvertrag 8
2017
Grüne 2
SPD 2
AfD 1
Linke 1
2013
Grüne 10
FDP 1
2009
Grüne 2
CDU und CSU 1
FDP 1
SPD 1
2002
Grüne 4
FDP 2
1998
Linke 2
FDP 1
Grüne 1
1994
FDP 8
Grüne 7
CDU und CSU 1
SPD 1
1990
FDP 2
CDU 1
SPD 1
Länder
Nordrhein-Westfalen
2022
CDU Grüne · Koalitionsvertrag 4
Linke 5
AfD 1
CDU 1
FDP 1
Grüne 1
SPD 1
2017
CDU FDP · Koalitionsvertrag 3
Grüne 7
CDU 2
AfD 1
Linke 1
2012
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 28
Linke 3
Grüne 2
SPD 2
2010
Grüne 5
SPD 3
FDP 2
Linke 1
2005
CDU 1
2000
Linke 5
Grüne 1
1995
FDP 4
CDU 1
Bayern
2023
Grüne 3
AfD 1
FDP 1
Linke 1
2018
Grüne 3
Linke 3
FW 1
2013
FDP 3
Grüne 2
Linke 2
SPD 2
2008
Linke 3
2003
CSU 1
FDP 1
1998
FDP 1
SPD 1
Baden-Württemberg
2026
Grüne CDU · Koalitionsvertrag 7
FDP 2
Linke 2
Grüne 1
SPD 1
2021
Grüne CDU · Koalitionsvertrag 9
FDP 3
AfD 2
CDU 2
Grüne 2
SPD 1
2016
Grüne CDU · Koalitionsvertrag 6
FDP 3
CDU 2
2011
FDP 5
Linke 4
CDU 2
Grüne 1
SPD 1
2006
Grüne 2
1996
SPD 3
1992
CDU 1
FDP 1
Niedersachsen
2022
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 9
FDP 3
Grüne 3
SPD 3
CDU 2
AfD 1
FW 1
Linke 1
2017
SPD CDU · Koalitionsvertrag 10
Linke 3
SPD 3
CDU 2
FDP 1
Grüne 1
2013
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 9
Linke 6
Grüne 2
SPD 2
CDU 1
2008
SPD 3
CDU 1
2003
FDP 1
SPD 1
1998
FDP 3
1994
SPD 1
Hessen
2023
CDU SPD · Koalitionsvertrag 4
Grüne 3
CDU 2
FW 2
AfD 1
2018
CDU Grüne · Koalitionsvertrag 9
SPD 5
Linke 3
FW 1
Grüne 1
2013
CDU Grüne · Koalitionsvertrag 7
Linke 2
FDP 1
Grüne 1
SPD 1
2009
Grüne 5
Linke 2
FDP 1
SPD 1
2008
SPD 4
Grüne 2
Linke 2
FDP 1
2003
FDP 10
Grüne 6
CDU 3
SPD 1
1999
CDU 4
FDP 3
1995
FDP 9
CDU 3
SPD 1
1991
SPD 4
FDP 3
Rheinland-Pfalz
2026
CDU SPD · Koalitionsvertrag 8
FDP 3
Grüne 2
SPD 2
2021
SPD Grüne FDP · Koalitionsvertrag 7
AfD 2
FW 1
Grüne 1
2016
SPD FDP Grüne · Koalitionsvertrag 8
Grüne 4
AfD 1
2011
FDP 5
Grüne 2
2006
FDP 5
SPD 2
2001
FDP 2
CDU 1
1996
FDP 1
1991
FDP 1
Sachsen
2024
CDU SPD · Koalitionsvertrag 12
SPD 6
CDU 3
Grüne 2
Linke 2
AfD 1
FDP 1
2019
CDU Grüne SPD · Koalitionsvertrag 16
SPD 7
Linke 3
Grüne 2
CDU 1
FDP 1
2014
CDU SPD · Koalitionsvertrag 8
Linke 5
FDP 2
CDU 1
Grüne 1
SPD 1
2009
Grüne 2
Linke 2
CDU 1
2004
Grüne 3
FDP 1
1999
Linke 11
Grüne 2
CDU 1
SPD 1
1994
SPD 2
Berlin
2026
Grüne 6
Linke 2
2023
CDU SPD · Koalitionsvertrag 10
Grüne 1
2021
SPD Grüne Linke · Koalitionsvertrag 8
AfD 1
CDU 1
2016
SPD Linke Grüne · Koalitionsvertrag 5
SPD 2
2011
CDU 2
Grüne 1
2006
CDU 3
Grüne 2
2001
Linke 2
Grüne 1
1999
SPD 3
1995
SPD 2
1990
CDU 1
Schleswig-Holstein
2027
Grüne 4
2022
CDU Grüne · Koalitionsvertrag 6
Linke 5
CDU 2
Grüne 1
SPD 1
2017
CDU Grüne FDP · Koalitionsvertrag 7
Linke 3
SSW 3
FDP 2
Grüne 1
SPD 1
2012
SPD Grüne SSW · Koalitionsvertrag 11
Grüne 4
FDP 2
CDU 1
SSW 1
2009
FDP 2
2005
Grüne 5
FDP 4
CDU 2
2000
SPD 7
CDU 1
Linke 1
1996
FDP 4
SPD 3
CDU 1
1992
FDP 5
Brandenburg
2026
SPD CDU · Koalitionsvertrag 15
2024
AfD 2
Grüne 2
2019
SPD CDU Grüne · Koalitionsvertrag 13
Grüne 2
Linke 2
AfD 1
FDP 1
2014
SPD Linke · Koalitionsvertrag 4
FDP 1
Grüne 1
Linke 1
2009
Grüne 2
Linke 2
2004
Linke 3
Grüne 2
CDU 1
FDP 1
1999
CDU 1
SPD 1
1994
FDP 1
SPD 1
Sachsen-Anhalt
2026
Grüne 6
BSW 2
SPD 2
FDP 1
Linke 1
2021
CDU SPD FDP · Koalitionsvertrag 9
Grüne 10
SPD 3
Linke 2
CDU 1
FW 1
2016
CDU SPD Grüne · Koalitionsvertrag 18
Grüne 5
SPD 5
Linke 3
CDU 1
FDP 1
2011
CDU SPD · Koalitionsvertrag 13
Grüne 4
SPD 4
CDU 1
FDP 1
2006
CDU 1
Grüne 1
2002
CDU 3
FDP 1
1998
CDU 3
1994
FDP 2
Thüringen
2024
CDU BSW SPD · Koalitionsvertrag 2
SPD 5
Grüne 3
CDU 1
2020
Linke SPD Grüne · Koalitionsvertrag 4
2019
Grüne 4
Linke 3
CDU 1
FDP 1
2014
Linke SPD Grüne · Koalitionsvertrag 16
Linke 6
Grüne 3
SPD 3
FDP 2
2009
Linke 7
Grüne 2
CDU 1
2004
SPD 3
Linke 2
FDP 1
1999
SPD 4
1994
SPD 3
CDU 1
Hamburg
2025
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 6
Grüne 4
FDP 2
SPD 2
Linke 1
2020
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 3
Grüne 2
Linke 1
2015
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 2
Linke 6
AfD 1
2011
Linke 5
FDP 1
2008
Linke 10
2004
Grüne 1
2001
SPD 1
1997
FDP 1
1991
FDP 4
SPD 2
Mecklenburg-Vorpommern
2026
CDU 6
AfD 2
BSW 1
FDP 1
Linke 1
2021
SPD Linke · Koalitionsvertrag 8
FDP 3
Grüne 3
SPD 3
AfD 1
Linke 1
2016
SPD CDU · Koalitionsvertrag 9
FDP 4
Linke 1
2011
SPD CDU · Koalitionsvertrag 12
Linke 3
FDP 1
2002
CDU 1
1998
SPD 1
Saarland
2027
Linke 2
2022
CDU 3
AfD 2
FDP 2
Grüne 1
2017
CDU SPD · Koalitionsvertrag 8
SPD 2
Grüne 1
2012
CDU SPD · Koalitionsvertrag 4
SPD 3
FDP 2
Grüne 2
2009
Grüne 2
CDU 1
FDP 1
SPD 1
2004
FDP 2
CDU 1
Grüne 1
1999
CDU 2
1994
SPD 4
Bremen
2023
SPD Grüne Linke · Koalitionsvertrag 7
FDP 2
Grüne 2
BIW 1
CDU 1
SPD 1
2019
SPD Grüne Linke · Koalitionsvertrag 1
CDU 2
BIW 1
SPD 1
2015
SPD Grüne · Koalitionsvertrag 4
SPD 2
BIW 1
CDU 1
2011
FDP 5
CDU 1
Grüne 1
Linke 1
2007
Linke 2
CDU 1
2003
CDU 1
FDP 1
Linke 1
1999
SPD 5
CDU 2
FDP 1
1991
FDP 3
CDU 1
Länder: Nach ihren Stimmen im Bundesrat, bei Gleichstand nach Bevölkerung. Bevölkerung: Statistisches Bundesamt, Stand 31.12.2025.