Kommunale Selbstverwaltung
Fachbegriff
Gemeinden, Städte und Landkreise regeln ihre örtlichen Angelegenheiten selbst und in eigener Verantwortung. Dafür haben sie den Status einer eigenen Körperschaft.
Nach Wikipedia · mehr dazu (öffnet ein neues Fenster)
KI Kurzfassung mit KI aus der verlinkten Quelle erstellt, kann Fehler enthalten. · Fehler melden
In den Programmen
446 Forderungen aus 250 Programmen, in der Forderung oder im Wortlaut. Zum Aufklappen je Programm.
Bund
2025
CDU und CSU 3
BSW 2
Linke 1
2021
AfD 1
Linke 1
2017
CSU 1
2013
FDP 2
Linke 2
CDU und CSU 1
2009
Grüne 2
CDU und CSU 1
Linke 1
2005
Grüne 1
Linke 1
2002
CDU und CSU 3
Grüne 1
Linke 1
SPD 1
1998
FDP 4
Linke 3
SPD 2
1994
FDP 6
Linke 3
SPD 1
1990
FDP 2
Länder
Nordrhein-Westfalen
2022
CDU NW Grüne NW · Koalitionsvertrag 1
2017
CDU NW FDP NW · Koalitionsvertrag 1
CDU NW 4
2012
SPD NW Grüne NW · Koalitionsvertrag 3
SPD NW 1
2010
FDP NW 2
Grüne NW 2
2005
Grüne NW 3
FDP NW 2
SPD NW 2
CDU NW 1
Linke NW 1
2000
Grüne NW 1
SPD NW 1
1995
SPD NW 5
Bayern
2023
Linke BY 1
2018
FW BY 1
Linke BY 1
2013
SPD BY 5
Linke BY 2
FDP BY 1
2008
SPD BY 2
2003
FW BY 2
FDP BY 1
1994
FDP BY 1
1990
FDP BY 1
Baden-Württemberg
2026
FDP BW 1
Linke BW 1
SPD BW 1
2021
Grüne BW CDU BW · Koalitionsvertrag 1
2016
Grüne BW CDU BW · Koalitionsvertrag 4
CDU BW 3
FDP BW 2
Grüne BW 1
2011
FDP BW 2
Linke BW 2
2006
CDU BW 2
FDP BW 1
Niedersachsen
2022
AfD NI 1
2017
SPD NI CDU NI · Koalitionsvertrag 1
AfD NI 2
CDU NI 1
Linke NI 1
2013
SPD NI Grüne NI · Koalitionsvertrag 1
SPD NI 3
CDU NI 2
FDP NI 1
FW NI 1
Grüne NI 1
2003
CDU NI 5
SPD NI 1
1998
CDU NI 2
FDP NI 2
1994
CDU NI 2
SPD NI 2
Hessen
2023
CDU HE SPD HE · Koalitionsvertrag 1
FDP HE 6
AfD HE 1
CDU HE 1
Linke HE 1
2018
CDU HE Grüne HE · Koalitionsvertrag 1
Linke HE 3
FDP HE 2
AfD HE 1
SPD HE 1
2013
Grüne HE 2
AfD HE 1
FDP HE 1
SPD HE 1
2009
FDP HE 1
Linke HE 1
2008
FW HE 3
CDU HE 1
Linke HE 1
SPD HE 1
2003
CDU HE 1
1999
CDU HE 1
1995
SPD HE 3
Rheinland-Pfalz
2026
AfD RP 1
2021
Linke RP 2
Grüne RP 1
2016
Grüne RP 2
Linke RP 2
2011
Grüne RP 3
FDP RP 1
FW RP 1
SPD RP 1
2006
Grüne RP 1
2001
CDU RP 2
SPD RP 1
1996
CDU RP 2
SPD RP 2
1991
CDU RP 1
Sachsen
2024
CDU SN SPD SN · Koalitionsvertrag 1
FDP SN 3
FW SN 3
CDU SN 2
SPD SN 2
AfD SN 1
BSW SN 1
Linke SN 1
2019
CDU SN Grüne SN SPD SN · Koalitionsvertrag 5
SPD SN 5
AfD SN 1
FW SN 1
Grüne SN 1
Linke SN 1
2014
CDU SN SPD SN · Koalitionsvertrag 4
Linke SN 4
CDU SN 1
FW SN 1
Grüne SN 1
2009
FDP SN 1
2004
CDU SN 2
1999
SPD SN 5
Linke SN 2
1994
CDU SN 1
1990
CDU SN 1
Berlin
2016
FDP BE 1
2006
FDP BE 1
Schleswig-Holstein
2022
CDU SH 1
FDP SH 1
FW SH 1
Linke SH 1
2017
CDU SH Grüne SH FDP SH · Koalitionsvertrag 4
Linke SH 1
SSW SH 1
2012
CDU SH 1
FDP SH 1
2005
CDU SH 3
2000
CDU SH 2
Grüne SH 1
Linke SH 1
1992
CDU SH 3
Brandenburg
2024
CDU BB 2
AfD BB 1
BSW BB 1
2019
SPD BB CDU BB Grüne BB · Koalitionsvertrag 1
AfD BB 2
FW BB 2
Linke BB 2
SPD BB 1
2014
SPD BB Linke BB · Koalitionsvertrag 1
SPD BB 1
2009
Linke BB 2
Grüne BB 1
SPD BB 1
1999
SPD BB 2
CDU BB 1
1994
CDU BB 1
1990
FDP BB 2
CDU BB 1
SPD BB 1
Sachsen-Anhalt
2026
BSW ST 2
FDP ST 1
Linke ST 1
2021
CDU ST SPD ST FDP ST · Koalitionsvertrag 1
SPD ST 4
Linke ST 1
2016
CDU ST SPD ST Grüne ST · Koalitionsvertrag 1
Linke ST 1
2011
CDU ST SPD ST · Koalitionsvertrag 2
FDP ST 1
2006
Grüne ST 1
Linke ST 1
2002
FDP ST 2
SPD ST 2
1998
FDP ST 3
CDU ST 1
SPD ST 1
1994
FDP ST 1
Thüringen
2024
CDU TH BSW TH SPD TH · Koalitionsvertrag 2
BSW TH 2
CDU TH 1
FW TH 1
Grüne TH 1
Linke TH 1
2019
Linke TH 2
FDP TH 1
FW TH 1
2014
FDP TH 2
Linke TH 2
Grüne TH 1
SPD TH 1
2009
FDP TH 2
2004
Linke TH 2
1999
CDU TH 1
SPD TH 1
1994
SPD TH 3
1990
CDU TH 1
SPD TH 1
Hamburg
2015
FDP HH 1
2011
FDP HH 1
Mecklenburg-Vorpommern
2026
CDU MV 6
FDP MV 2
Linke MV 2
SPD MV 2
2021
SPD MV Linke MV · Koalitionsvertrag 1
Linke MV 2
2016
SPD MV 2
FDP MV 1
Grüne MV 1
Linke MV 1
2011
Linke MV 2
CDU MV 1
FDP MV 1
SPD MV 1
2006
FDP MV 1
2002
SPD MV 2
CDU MV 1
FDP MV 1
1998
CDU MV 1
FDP MV 1
SPD MV 1
1994
FDP MV 2
SPD MV 1
1990
FDP MV 1
SPD MV 1
Saarland
2027
Linke SL 1
2022
CDU SL 1
Linke SL 1
2017
CDU SL 3
Linke SL 1
1999
CDU SL 1
Bremen
2011
Grüne HB 1
Länder: Nach ihren Stimmen im Bundesrat, bei Gleichstand nach Bevölkerung. Bevölkerung: Statistisches Bundesamt, Stand 31.12.2025.